ඉස්සර පාන් නම් රසය. බරය. ගුණය. ඒ කාලේ තිබ්බේ දර පෝරණු පාන්ය. දැන් තාක්සනය නිසා වැඩිපුරම ඇත්තේ කරන්ට් පාන් හෙවත් විදුලි අවන්වලින් හදනා පාන්ය. ඔය කියන කරන්ට් පාන් මාකට් එකට එන්නට පටන් ගත් කාලයේ මාර ඉල්ලුමක් තිබ්බේය. දර පෝරණු පාන්කරුවන් පාන් කියා ගත නොහැකි තත්වයකට ඇඳ වැටුනේ කරන්ට් පාන් මාකට් වූ කාලයේය. ඒත් ඔවුන් නොසැලී දුක්ඛිතව තම රාජකාරිය කළෝය. ඒ දුකෙහි ඵල ඔවුන් නෙලන්නේ මේ කාලයේය. මන්ද කරන්ට් පාන් වලට ඇති මාකට් එක දැන් අහිමි වී යන නිසාය. කොහේ හෝ තැනක තඩි අකුරින් දර පෝරණු පාන් ඇත කියා ගසා ඇත්තේ නම් එතැනින් පාන් ගන්නට බත් නොකන ජනතාව පෙළඹී ඇත්තෝය. ඒ නිසා කරන්ට් පාන් මාකට් එක බැසී දර පෝරණු පාන් මාකට් වෙනු ෂුවර්ය. කාලයේ හැටි ඒමය. අමුඩය මාකට් නැති වී ජොකාට බැස, නැවත අමුඩය ගසන කාලයට එළැබෙන්නේ කාලයේ විපරියාසයෙන්ය.
හරි බරට, හරි ප්රමිතියට තිබුණු කාලයේ පාන් රාත්තලක් කන්නා වැඩ්ඩෙක්ය. එහෙම කාපු එකෙක් සමාජයක් මැද කතා කරන්නේ යුග පුරුෂයෙක් ආකාරයෙන්ය. පාන් පෙත්තක බටර් ගා සීනි දමා කෑවත් බඩ පිරෙන කාලයක් තිබුණා කියා අපද දන්නේය. දැන් නම් පාන් රාත්තල පෙති දෙකකට කපා කෑවත් බඩ පිරෙන්නේ නම් නැතිය. පාන් වලට සැට් වෙන්නේ බටර්, ජෑම් නොව පරිප්පු හොද්ද බව සෑමා ඉන්තේරුවෙන්ම දැන ගත්තේ බාල සන්ධියේදීය. එයටම මිරිස් හොද්දක් මික්ස් කොට පොල් සම්බෝල දැමූ විට රස යැයි අම්මා කීවත් එය කනකට නොගත්තේ සෑමාය. පසු කලෙක ඒලෙවල් කරන්නට ගම්පහ සමාධියට ගොස්, ඉන්ටර්වල් එකට ඉතා අපිරිසිදු කඩයකට පිටුපසින් රිංගා, කඩයේ කුස්සියේ හිටගෙනම, ප්ලාස්ටික් පිගානේ දමාගෙන පරිප්පු, මිරිස් හොඳි සමඟ පොල් සම්බෝල කන විට අම්මා කීවේ ඇත්තක් බව සෑමාට වැටහුණේය. එය සත්ය බව දැන සිටි අපේ උන් එම කුස්සියේ සිටම දෙසා බෑහ. ඉන්ටර්වල් එකට ලැබෙන කාලය අඩු නිසාත්, ගෙදර එන්නට බස් එකට සල්ලි වුවමනා නිසාත් පාන් බාගයකට සීමා වීමට අපට සිදු වූයේය.
පාන් අරුම පුදුම කෑමක් ලෙස සෑමා දැන ගත්තේ මෑත භාගයේ සිදුවූ සිද්ධියක් නිසාය. ලකස් සබන් කැටයේ මැද සඟවා රන් කාසි එවූ කාලයක් තිබුණේය. සබන් කෑල්ල අතුල්ලං යන විට එක පාරට රන් කාසිය මතු වන්නේය. එහෙම කාසි ලැබුනු එකෙක්වත් අහලා, දැකලාවත් නොතිබුණත් අපි ඒ කාලේ සබන් ගෑවේ පරිස්සමටය. රන් කාසියකට වුණත් ඇඟපත තුවාල කරගත නොහැකි නිසාය. එලෙසම පාන් අස්සේද තෑගි සඟවා එවූ කාලයක් තිබුණේය. එහෙම එකක් සැට් වූවේ අපේ ගමේ අංකල් කෙනෙක්ටය. ඒ රෝයල් බේකරියෙන්ය. එය සොයාගත් අංකල් තෑගිත් එක්කම හිරු නිවුස් වල සිටියේ මහත් ආඩම්බරයෙන්ය. රෝයල් යනු අපි ජුන්ඩි කාලයේ ඉදන් නම ගිය එකක්ය. තිබුණේ සහ තාම තියෙන්නේ ගෝනවලය. අපේ පැත්තේ උන්ගෙන් ඉස්කෝලෙ කොයිද බං ඇහුවාම “රෝයල්“ කියන උන් කට අරින්නේ ටිකක් බයෙන්ය. එහෙම කිව් එකෙක්ගෙන් නැවත අහන්නේ “ආහ්.. ගෝනවල රෝයල්ද?“ කියාය. ඒනිසා මේ පැත්තේ උන් ඉස්කෝලෙ රෝයල් කියන්නට මැලි වන්නෝය. කෙසේ හෝ අර කී වාසනාවන්ත අංකල්ට පාන් ගෙඩිය මැද තිබී තෑග්ගක් හම්බුණේය. පොර එය දුටු සැනින් කතා කර ඇත්තේ ගමේ PHI ටය. පොරත් සිද්ධියට මැදිහත්ව, පාන්ගෙඩිය මැද තිබූ රෝයල් එකේ පිත්තල යතුර සමඟ නිවුස් වලට පෙනී සිටියේ මහත් ආඩම්බරයෙන්ය. එහෙ තෑගි ලැබෙන්නත් පිං කළ යුතුය. අපට එහෙව් පිනක් නැත්තේය. එක පාරක් යකඩ ඇණයක් පමණක් තෑගි ලෙස ලැබුණා මතකය. එය සැනසිලි ත්යාගයක් නිසාම රූපවාහිණියේ පෙනී නොසිට අප කඩේ එකා හමුවී අම්මා මුත්තා පමණක් මතක් කොට ප්රීතිය බෙදා හදා ගත්තේය.
සෑමාට පාන් ගැන ලියන්නට හිතුනේ ඊයේ හවස පාන්, බනිස් හන්දියට ගිය නිසාය. සෑමාගේ හන්දියේ බේක් හවුස් නම් 5ක්ම ඇත්තේය. අඩියෙන් අඩියට ඇති බේක් හවුස් වලින් කුමකට යනවා දැයි ගෙදරදීම සිතාගෙන එළියට බැසිය යුත්තේය. නැත්තං අතරමංය. එහෙම හිතාගත් බේක් හවුස් එකකට ගොඩව සෑමා බනිස් ගෙඩි සැට් එකක්ද, රෝස් පාන් තුනක්ද ඉල්ලා සිටියේය. කඩේ එකා බඩු සැට් එක ෂෝ කේස් එක මත තැබුවේය. සෑමා මුදල් දී ෂෝ කේස් එක මත තිබු බැග් දෙකම අතට ගෙන එන්නට හැරුණේය. පැත්තක ප්ලේන්ටියක් ගසමින් සිටියේ යසපාල අංකල්ය. පොර කකුල් දෙක පද්දමින් ආතල් එකේ ප්ලේන්ටිය තොල ගාන්නේය. අංකල්ගේ ආතල් නොකඩා, අංකල්ට අමතා සැලුට් එකක් ගසා සෑමා එලියට පැන්නේය. ගෙදර විත් බෑග් දෙක චැක් කරද්දී බනිස් සහ රෝස් පාන් හතරක් සහිත එක මල්ලකුත්, තවත් මල්ලක තවත් රෝස් පාන් හතරක්ය. සෑමාගේ පපුව හෝස් ගා ගියේය. අහෝ මෙහෙව් හොරකමක් ලොවෙත් කිරීම මහා පාපයක්ය. පාන් යනු ජාතික වස්තුවක්ය. වහාම පාන් බෑග් එක ගෙන සෑමා කඩේට දිව්වේය.
යසේ තාමත් ප්ලේන්ටියේ ආතල් එකෙන්ය. කඩේ එකා බිස්නොස් එකේය. සෑමා හිතුවේ කඩේ පත්තු වෙලා ඇති කියාය. කාටත් ගානක් නැත්තේය. පාන් එකේ හිමිකරු හෝ සද්දයක් දමන්නට කාලය ඇතිය. කඩේ එකාට බෑග් එක දුන් විට ඌ හොල්මන්ය. ගාණක් නැතිය. සෑමාගේ මූණ දිහා බලාගෙනම හිටියේය. “ඔයා කාට හිරි දීපු බෑග් එකක්, දාල ගිහින් වෙන්න ඇති.“ සෑමා පහදා දුන්නේය. “කමක් නැහැ මල්ලී, ඔතනින් තියල යන්න..“ කඩේ එකා කිව්වේය. යසේ පැත්තට හැරුණු සෑමා යසේට ස්ටෝරිය කිව්වේය. පොරටත් හිනාය. හිනාව අවසන් ටියුබ් ලයිට් එකක් මෙන් “ආ.. මගේ බෑග් එකත් ඔතනම තිබ්බා..“ කියා සොයන්නට වූයේය. සැමා උස්සන් ගොස් තිබ්බේ යසේගේ පාන් මල්ලය. පොරට ආතල් ඩබල් වූයේ තමන්ගේ බෑග් එක ලොකු ටුවර් එකක් ගොස් ආ නිසාය. ප්ලේන්ටි ආතල් එක පැත්තකින් තබා පුටුවෙන් නැඟිට යසේ පාන් මල්ල බදා ගත්තේ නිධානයක් ලැබුණා සේය.
Written_by_sAm_ශ්රී_Perera_7:50am_21/06/2015
